Menigeen heeft zondag wellicht gekeken naar Tegenlicht, de aflevering ‘Dokter, u maakt me ziek’. Het programma verhaalt over mensen die aanlopen tegen èn meewerken aan het verschijnsel dat veel ziekte gedrag is en verzoorzaakt wordt door behandelaars en maatschappij. Zelf heb ik net op internet de herhaling zitten kijken.

Moet zeggen dat ik het een behoorlijk griezelige documentaire vond. Vooral omdat er kernen van waarheden gebruikt worden met zeer illustratieve voorbeelden zodat het – zeker voor een leek – zeer geloofwaardig overgekomen zal zijn. Dezelfde kijker zal waarschijnlijk niet merken dat de zaak nogal in extremen getrokken wordt. Het alles-over-een-kam en alles-is-te-genezen principe, tjakaaa. Dat bijvoorbeeld een goede coping strategie kan helpen om je leven wat beter in te richten en zelfs in sommige gevallen wat vooruit te gaan, geloof ik meteen en heb ik zelf ervaren. De twee personen die veel met WAO te maken hadden, maakten er echter ‘een uitdaging’ van en een was duidelijk overtuigd dat mensen weer geheel aan de slag geraken als ze maar positief ingesteld zijn over hun klachten. Dat is wel een flinke stap die lang niet voor iedereen op zal gaan. Een leuk leven opbouwen en klachten accepteren is nog heel wat anders dan genezen en aan de slag gaan tenslotte. Ook dat heb ik uit eigen ervaring ondervonden.

Jammer, het heeft ook het negatieve sneeuwbal effect gehad wat te verwachten was. Zo stond vandaag meteen in de Telegraaf:

“Ongeveer 80 procent van de klachten die WAO’ers hebben, wordt bepaald door gedrag. Dat stelde verzekeringsarts J. Spanjer van uitkeringsinstantie UWV zondag in het VPRO-programma Tegenlicht. Het gaat om mensen die bijvoorbeeld pijn hebben, maar bij wie geen lichamelijke oorzaak is gevonden. Nu belanden zij in een circus van artsen en behandelaars, die de niet bestaande ziekte bevestigen met een vage diagnose als bijvoorbeeld fybromyalgie (een verzamelbegrip voor onverklaarbare pijnen in het lichaam). Dergelijke patiënten zouden meer hebben aan een psycholoog die hen leert met de pijn om te gaan.

Volgens Spanjer zou een groot deel van de WAO’ers beter kunnen worden, als ze op een andere manier hulp krijgen. Hij vindt dat huisartsen zich beter aan de richtlijn moeten houden dat in veel gevallen, zoals bij lage rugpijnen, niets doen beter is. Bij die mensen moet het gedrag behandeld worden. Maar voor huisartsen is dat lastig. Patiënten accepteren dat vaak niet. “Als ik geen betere oplossing weet, stuur ik op WAO aan”, erkent huisarts J. Brienen.”

Ik heb ME en Fibromyalgie – wat overigens niet zomaar pijn willekeurig waar is – en mijn psycholoog wil me ondertussen niet meer zien omdat de psychische kant genoeg aandacht heeft gehad. Vermoedelijk ben ik de natte droom voor de hoofdpersonen van het programma. Na een lange rondgang langs ziekenhuizen waar de ernstige ziektes werden uitgesloten vond ik het vervolgens zelf wel leuk geweest en ben ik me gaan focussen op wat mijn mogelijkheden nog waren. Pas een jaar later kreeg ik de diagnose die ik accepteerde als ‘het beestje heeft een naam maar dat is het dan ook wel’, het voorstel om een WAO-keuring aan te vragen heb ik afgeslagen. Niemand zou echter beweren dat ik genezen ben en uiteindelijk belande ik toch in de WAO. En wordt ik mooi telkens over dezelfde kam meegeschoren …