Zo, het circus wat Prinsjesdag heet is weer voorbij. De dag van de miljoenennota maar ook van de uitleg. Dus heb ik de Troonrede, de opvolgende analyses en gesprekken met politici, het nieuws, 2Vandaag, Netwerk en Nova gekeken. Conclusies van een willekeurige leek:

In elk geval is te merken dat het Nederland niet voor de wind gaat. Geen hoedjesgluren en andere fashionstatements meer, Maartje van Weegen had deze keer weinig te doen.

Ook was te merken dat het kabinet weer een ‘leermoment’ heeft gehad. Zij gingen nu eens stevig aan de uitleg. Want sommige beelden blijven heersen: de burger snapt het gewoonweg niet en dat is het enige ‘echte’ probleem in Den Haag blijkbaar. Dat de voedselbanken – op zichzelf al schandalig dat dat nodig is in een land als dit – de vraag gewoonweg niet aankunnen werd door de Geus afgedaan met ‘dan moeten de mensen aan het werk’. Dat 25% eindejaarsstudenten van de PABO de reken- en taaltoets voor leerlingen van de basisschool (!) niet halen zei minister Hoogervorst niets, hij heeft als enige in Nederland onderzoeken in de kast liggen waarin Nederland nog steeds een hoog onderwijspeil zou bezitten. Zalm keek bij elk koopkrachtplaatje wat hem niet zinde naar de grond en bleef stug volhouden dat volgend jaar een prima jaar gaat worden. En bij iedereen bleef het maar bovenkomen .. het is niet goed uitgelegd maar het is nooit te laat om dat alsnog te gaan doen.

Nou ben ik echt geen debiel en ik begrijp net als u best dat lange termijn denken belangrijk is, dat veranderingen soms nodig zijn en dat ook impopulaire maatregelen wel eens moeten. Maar het is geen questie van niet begrijpen en het is ook geen questie van niet goed uit leggen. Het is een questie van slecht in elkaar gedraaide maatregelen met onverkoopbare effecten. Door lange termijn denken het heden vergeten en hele bevolkingsgroepen de armoede in jagen, is geen verkoopbaar verhaal. Vertellen dat iedereen er op vooruit gaat terwijl dat uit de koopkrachtplaatjes al niet blijkt en onderwijl wetende dat de zorgkosten, energiekosten en lokale belastingen flink hoger zullen worden, eveneens niet verkoopbaar. Enthousiast ronddansen om een zorgsysteem waarvan niemand de effecten kan weergeven, niemand kan vertellen hoeveel het werkelijk gaat kosten, niemand kan vertellen hoe dat zit met aanvullende verzekeringen of als je inkomen varieert in het jaar, al helemaal niemand weet wat er gaat gebeuren met de mensen die via de Bijstand verzekerd zijn maar waarvan alleen maar bekend is dat het iedereen meer gaat kosten .. daar koop je geen droog brood van. Verhalen over minima die zogenoemd gecompenseerd zijn terwijl telkens weer blijkt dat dat niet het geval is en negeren dat diezelfde minima opnieuw gaan inleveren terwijl de hoogste inkomens er 4 a 5 % vooruit gaan, wie wil dat kopen?

Maar wat natuurlijk nog het minst verkoopbaar is de stelling: ‘we moeten deze maatregelen nemen zodat het sociale systeem in de toekomst kan blijven bestaan, de volgende generaties goede zorg blijven houden, de oudedagsvoorzieningen geregeld blijven en het onderwijspijl hoog blijft.’. Niets is ongeloofwaardiger dan dat.

Het Sociale systeem is al vernield en beknibbeld. De term ‘arbeidsongeschiktheid’ is feitelijk afgeschaft, alleen als je zeer, zeer ernstig ziek bent en dat heel zeker weten nooit meer goed komt zal je aanspraak kunnen maken op een arbeidsongeschiktheidswet. In ruil daarvoor wordt het systeem gecommercialiseerd zodat de premie toch niet omlaag kan maar omhoog zal gaan, om verzekeraars van een fonds te kunnen voorzien. De WW en bijstandswet is dusdanig aangepast dat veel werkelozen meteen al niet rond kunnen komen, een vangnet wat meer gaten dan vangcapaciteit bezit. De bijzondere bijstand is dusdanig geregeld dat Sociale Diensten je bij problemen naar de kerk of een voedselbank sturen.

Kijken naar de zorg dan. Een nieuw declaratiesysteem zorgt ervoor dat specialisten plots tien procent van de tijd in administratie moeten steken, kosten voor simpele dingen hoger zijn geworden, dubbele operaties niet in een behandeling meer kunnen en een arts jankend op tv verschijnt omdat hij simpelweg geen kwaliteit kan geven. Het nieuwe zorgstelsel is al helemaal niets van bekend behalve dat zorgverzekeraars meer te zeggen krijgen en de kosten veel hoger geraken.

Ook de oudedagsvoorziening lijkt steeds wankeler te worden. AOWers komen niet rond, pensioenleeftijden worden opgerekt en pensioengelden verdwijnen van de ene in de andere pot zonder dat duidelijk is wat en hoe er straks geregeld zal zijn.

Het onderwijspijl biedt ook al geen soelaas. VMBO’s barsten van de problemen, Hoge Scholen geven amper nog les en Universiteiten doen het niet veel beter. Elk jaar staan we iets minder goed bekend in de wereld en zoals al aangestipt blijken PABO studenten nog geen toetsje te kunnen maken op het niveau van een basisschool.

Oftewel: er valt niets goed ‘te houden’ wat nu al niet goed meer is. En dat heeft men ook op Prinsjesdag dus niet kunnen uitleggen …

Met excuus voor eventuele spel- en grammaticafouten, buiten dat ik dyslectisch ben gaat zo’n dag tv kijken en geleuter aanhoren je niet in de koude kleren zitten 😀