Zelfdoding of euthanasie

Voor patiënten die ondraaglijk en uitzichtloos lijden, is in Nederland de zorg rond het levenseinde zorgvuldig geregeld. Als de patiënt het uitdrukkelijk wenst, kan euthanasie het waardige sluitstuk zijn van een ziekteproces waarin alle mogelijke vormen van (palliatieve) zorg zijn uitgevoerd. (bron: Ministerie VWS)

De wet op euthanasie kent een tegenstelling in zichzelf,  althans in mijn ogen. Want zit een deel van het ondraaglijk en uitzichtloos lijden immers niet juist in het ‘ziekteproces waarin alle mogelijke vormen van (pailliatieve) zorg zijn uitgevoerd’? En hoeveel waardigheid blijft er over op het moment dat de allerbelangrijkste beslissing in je leven, afhankelijk is van de toestemming van wildvreemden?

Sommige lezers hebben zich hardop afgevraagd of er niet een andere weg was voor mijn vader. Of euthanasie dan geen mogelijkheid was. Maar zijn zelfdoding is waarschijnlijk deels voortgekomen uit de wens de afschuwelijke weg richting euthanasie te voorkomen. Een weg van nog meer en nog langer lijden. Van afhankelijk worden en blijven van anderen. Van de regie niet meer in eigen handen terug krijgen en de beslissing dan niet meer zelf kunnen maken. Hij wilde dat zichzelf niet aan doen. Wilde ook ons dat niet aan doen. Al zal dat laatste u wellicht vreemd in de oren klinken ..

Comments (10)



Previous

Scherp

Next

Pijn van herinnering

10 Comments

  1. Het merkwaardigste is misschien nog wel dat het euthanasie vraagstuk een eeuw geleden eigenlijk niet bestond, het was gewoon niet mogelijk het lijden van iemand die dodelijk ziek was te rekken. Veel gelovigen roepen dat God als enige het recht heeft over dood of leven te beslissen. Misschien zouden ze zich eens af moeten vragen of de arts dan volgens hun regels wel altijd het recht heeft het leven te verlengen, te beslissen over verder leven? Dat is volgens mij de kern van het euthanasie vraagstuk: waarom hebben derden zonder meer het recht te beslissen over verder leven, zelfs de plicht daarvoor te kiezen, zonder dat daar allerlei regels voor gelden en zonder dat de betrokkene daar enige inspraak in heeft. Regels die ineens wel gelden als iemand vindt dat het genoeg geweest is en die op dat moment ten tweede male de beslissing uit zijn/haar eigen handen nemen?

  2. Ik kom voor het eerst op je weblog (via Mack), en heb net even teruggelezen wat hieraan vooraf is gegaan.
    Onvoorstelbaar, zoiets. Ik heb zelf mijn moeder verloren in januari, maar dat ging op een volkomen onvergelijkbare manier met wat jij hebt meegemaakt.

  3. desiree

    Dat we een wet in Nederland hebben omtrend euthanasie is al heel wat.
    Menig land die het weigert op te nemen in het recht, onlangs Italie die discussie nog…
    Er zit een enorme gevoeligheid in dit onderwerp, los van geloof, wereldbeelden en allerlei overtuigingen.
    Als arts leg je een eed af om elk mens te helpen om te zorgen dat iemand kan blijven leven (menswaardig, maar daar gaat men al…)
    Als soldaat leg je een eed af om je land te beschermen en heb je ineens een ‘vrijkaart’ om mensen te doden.
    Als gewoon burger heb je het recht niet om een mens te doden, al vroeg die ander er zelfs nadrukkelijk om.
    Het is zelfs zo dat je als moeder een kind hebt gekregen en het kind met toeters en bellen in leven wordt gehouden en dit leven wordt gerekt tot zover men maar kan met toch een zekere uitkomst op de dood, en deze moeder zegt laat het kind met rust het mag rustig zonder al deze vreselijke dingen om het kind heen rustig in mijn armen sterven, de moeder uit haar recht wordt gezet en men het kind zal proberen te redden zelfs tegen beter weten in. Tegenwoordig is die discussie al wat redelijker geworden.
    En dan komt ineens een persoon met een doodwens.
    Hoe duidelijk het ook mag zijn. Degeen die die wens heeft zal ook de wens moeten dragen om te zorgen dat degeen die achterblijft na het helpen met deze doodwens wel verder kan en niet in de gevangenis beland voor ‘moord’.
    Het recht op dood willen is 1 ding, het recht op het helpen van iemand met het helpen van diens dood is 2.
    Als ik aan een dergelijke wens gehoor zou moeten geven, beroepsmatig als arts, of mensmatig als gewoon burger, dan zou ik me moeten verdiepen in de persoon met deze wens.
    Wat mankeert deze persoon in praktische zin dat hij/zij deze wens heeft.
    Is het uit een fysieke toestand dat deze wens voort komt, of uit psychische omstandigheden.
    Zou de persoon deze wens ook hebben als fysiek wel alles in orde was en het puur om psychische oorzaken ging. Is deze tijdelijk of is dit een permanente situatie.
    Wat zijn de omstandigheden en hoe beleefd de vrager zijn vooruitzichten in fysiek en psychisch opzicht enz. enz.
    Die hele euthanasie wet met al zijn tegenstellingen is er ook om de euthanasie verrichter te beschermen.
    Je hebt bijvoorbeeld hele labiele mensen, als je daaraan euthanasie zou vragen daarmee te helpen, zouden ze rucksichloos dit doen vrees ik.
    Menig oud mens die mag gaan vrezen dat de papieren die ze tekenen achteraf geen euthanasie verklaring was, tekenend in de veronderstelling dat het om een contributie of goede doel aktie was…
    Het scheelt soms enorm om tien jaar eerder bij de bezittingen te kunnen komen voor de nabestaanden.
    Er zit ook een stuk veiligheids beleving achter dit alles bij de mensen.
    En zo zit men al gauw in een conflict situatie als je geen kwalitatief leven meer weet te leiden en dit wilt beeindigen.
    Alles moet via de wet verantwoord worden, anders zal er voor de achterblijver een nare tijd volgen, en die was al moeilijk genoeg voor het zover was.
    Als men er totaal doorheen zit, dan is het vooruitzicht door deze molen aan euthanasie aanvragen geen reele optie meer.
    Dan zoekt men naar eigen oplossingen en kiest men het eigen moment.
    Persoonlijk, als men mij vroeg om euthanasie te verrichten, aan iemand die door mij zeer geliefd is, een directe naaste of een willekeurige vreemde.
    Als het was vanwege fysieke pijnen die zo extreem waren dat men daarvoor geen pijnstilling heeft en geen oplossingen op beter worden en die persoon had die wens, dan zou ik het willen overwegen om samen dat pad op te gaan.
    Maar zou men ondanks fysieke omstandigheden het doen vanuit een psychisch lijden, dan zou ik daar toch niet zomaar aan mee kunnen werken. Dan zou ik willen knokken samen met die ander om zijn wens nog even uit te stellen tot er weer betere psychische tijden kwamen om het weer te kunnen dragen.
    In de situatie van je vader was het waarschijnlijk een ellenlange lijdensweg geworden in fysieke zin terwijl je vader het psychisch al zo moeilijk had zonder dit alles.
    Een dergelijke vraag had jij noch iemand anders waarschijnlijk in zijn omgeving gehoor aan kunnen geven.
    En je vader was een intelligente man, hij wist dit, hij doorvoelde het allemaal.
    Niet alles hoeft via verantwoorde wetten als euthanasie te gaan.
    En je vader heeft hierin zijn eigen weg gevonden, weliswaar schokkend voor de nabestaanden omdat ze alles moeten opruimen daarna.
    Zijn dood valt onder de naam/noemer zelfmoord, een begrip die erg heftig is voor de meeste mensen.
    In zijn geval was het meer zelfbeschikking over zijn leven met de dood als gevolg.
    Zelfbeschikking, met of zonder de protocollen van de euthanasiewet te volgen.
    Dit is wat je precies beschrijft in je tekst, maar dan in tien zinnen waar ik er honderd van maak…
    Als het om de dood gaat, is het duidelijk dat er niets meer eenvoudig is.
    Zolang men leeft heeft men recht op het leven, en als men die niet meer wenst wordt dit algauw veranderd in plicht tot leven.

  4. Redstar

    Een pittig stukje lezen zo op de ‘vroege’ zondagochtend. Ik heb niet de nood een hele lap tekst neer te pennen, maar ik begrijp wel wat je vader dacht, dus vreemd klinken doet het niet voor mij. Ik zei al in een eerdere reactie hie ik het zag.

    De weg in Nederland ‘en in andere landen’ om euthanasie te kunnen plegen, moet je al erg vroeg starten. Dan zijn er allerlei regels die bepalen wanneer je dit proces mag starten. Een stelletje geloofsfreakes bepalen wat er met een mens mag gebeuren, en hoe dat in zijn werk zit. Want zo is het wel..

  5. @frans: Mooi verwoord, daar verbaas ik me ook vaak over. En het wordt in extremen doorgetrokken soms. Zoals het geval in Italie van Eluana. Het stoppen van kunstmatig leven staat voor vele Italianen gelijk aan moord, terwijl het precies dat was, kunstmatig leven.

    Toch vrees ik dat de gelovige een antwoord voor je klaar zou hebben. Iets in de trend van ‘god heeft de mogelijkheden gegeven om langer te leven’. De individuele keus in leven of dood onderhavig aan de algehele opinie in een maatschappij.

    @Laurent: gecondoleerd met jouw verlies. Anders verlopen zal het gemis niet minder zijn.

    @Desiree: Meer woorden maar echt heel mooi verwoord (zou ook mijn vader vinden). Het voelt fijn dat veel mensen het zo kunnen zien, zelfbeschikking in plaats van zelfmoord..

    @Redstar: dat maakt het griezelig, sinds de politiek meer religie bevat, worden minder euthanasie aanvragen gehonoreerd en is bijna ongemerkt binnen geslopen dat een mens het maar met pailliatieve zorg moet doen, ongeacht de eigen wensen.

  6. Ik snap die keuze ook wel. Omdat hij eigenlijk geen keus had in zijn optiek. Ik kan alleen maar bewondering hebben voor de wijze waarop hij z’n recht op zelfbeschikking volledig de zijne heeft gemaakt. Overwogen, intelligent en met gevoel voor de practische gevolgen. Natuurlijk is het bloed niet mooi om te zien. Maar hij heeft tot het laatst zelf gedaan wat hij wilde. Daar heeft niemand ooit aangezeten. Dat moeten we respecteren. Dat doe ik dan ook.

  7. Het woord palliatief heeft in mijn ogen de hele euthanasiewet ontkracht.
    Bij palliatieve zorg hoeft er geen melding te worden gedaan, bij euthanasie wel.
    Dit kan tot de rare situatie lijden dat de aanvraag voor euthanasie wordt “goedgekeurd”, maar dat de uitvoerend huisarts niet meewerkt.
    Alleen versterven en veel morfine.
    Dat lijkt mij niet menswaardig.

  8. @Richard: toch ben ik prettig verrast dat veel mensen het zo kunnen zien. Het houdt mij ook een beetje rechtop, op de vele momenten dat mijn gevoelsleven in de prak ligt. Je weet dat een oom van me heel anders denkt en goed tegen onze schenen heeft geschopt daarmee. Dat is niet zo belangrijk maar juist omdat hij de enkeling is in een meerderheid aan begrip.

    @christinA: Ja dat ben ik geheel met je eens. Je merkt ook dat er een verschuiving heeft plaatsgevonden waarbij de grens tussen pailliatieve zorg en euthanasie vervaagd voor veel mensen. Ten koste van de persoon die om euthanasie vraagt en pailliatieve zorg krijgt.

    Vrees ook dat weinig mensen beseffen wat pailiatieve zorg in de praktijk inhoud. Er lijkt een soort mooi beeld te zijn, romantisch bijna. Maar pailliatieve zorg is niet de oplossing voor al het lijden en lijden is meer dan fysieke pijn.

  9. Pascal Summer

    Ik weet niet wat goed is… naarmate ik langer leef besef ik dat ik steeds minder weet, dat meningen soms zo momentopnames zijn. Soms lijkt zelfmoord een redelijk alternatief, soms euthanasie, soms geen van beide.

  10. @Pascal: is dat uiteindelijk niet aan degene met de wens eruit te stappen en eigenlijk niet aan ons, al moeten wij verder met alle gedachtes en emoties er om heen?

    Iedereen kijkt vanuit een eigen referentiekader, het eigen perspectief. Bovendien zijn wij degenen die door gaan. Er andere gedachten bij krijgen, nieuwe situaties meemaken en ons perspectief aanpassen.

    Ik heb onnoemelijk veel momenten dat ik denk ‘hier had mijn vader nog bij moeten zijn’. Dat had hij leuk gevonden of dat was fijn geweest. Maar tegelijk realiseer ik me bijna net zo vaak dat dat mijn gedachten en mijn wensen zijn. Ik zou dat willen, hij wilde dat niet. Niet meer.

    Ik weet dat je eerder hebt gezegd dat je soms spijt hebt van hulp bij euthanasie, dat euthanasie later is gaan aanvoelen als hulp bij zelfdoding. Maar ik denk dat het voor de ander die je geholpen hebt alleen dat is geweest, hulp.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Powered by WordPress & theme based on Lovecraft