Nog maar even niet …

“Nog maar even niet he, kleintje” zei hij het laatste half jaar af en toe. En ik antwoordde standaard “Nee, doe maar niet”. Eenmaal durfde ik het aan, hem te vragen waarom hij dat toch af en toe zei. Hij lachte en zei dat het niks was. Iets wat hij eens op een briefje had gekrabbeld wat toevallig voor hem lag.

Achterop zijn afscheidsbriefje stond .. 

Nog maar even niet

De vele agenten, hulpdiensten en zelfs mijn familie hadden in de hectiek niet eens gezien dat er iets achterop het briefje stond. Mij sprong het meteen in het oog en in de chaos aan paniek, angst en pijn hoorde ik het hem alle honderd keer zeggen. Jezus, hoe vaak had hij de laatste maanden naar dat briefje gestaard? Zich afvragend of het genoeg was geweest of dat hij nog even door ‘moest’… Voor ons, omdat hij dat had beloofd aan mijn moeder. 

Het briefje zelf had hij enkele jaren daarvoor al geschreven, denk ik tenminste. Hij vertelde toen dat hij geprobeerd had een brief te schrijven. ‘Gewoon’, om te kijken hoe dat moet. Vertelde hoe moeilijk dat nog is want welke mensen schrijf je? Wat moet je er in zetten? Hoe uitgebreid? Het waren een paar zinnen geworden, dat was voldoende. Hij zou het later wel weer weggooien zei hij nog. Maar ik herken de inhoud. Voor derden een vreemd briefje. Door de herkenning voor mij van onschatbare waarde.

Eenmaal heeft hij verteld over de methode. Toen het nog niet direct aan de orde was of dat zei hij in elk geval. Enthousiast, omdat het in zijn ogen zo’n gewedig goede en fascinerende methode was. Eerst de aderen in de polsen in de lengte open snijden en dan de hals. Relatief weinig pijnlijk, snel, werkelijk onfeilbaar en het meest zelfstandige wat iemand kan doen om de dood te vinden. Vrolijk vroeg hij zich af of het mogelijk was, het moet tenslotte wel snel. En of hij het zou durven, als het aan de orde zou komen dan. Voelend dat hij dat zou kunnen én durven, stond het kippenvel op mijn huid. Ik heb hem nog gevraagd dat wanneer hij er ooit uit zou stappen, hij me dát toch niet aan zou doen. Ook daarbij lachte hij en zei dat het toch niet aan de orde was op dat moment. Pas na zijn dood realiseerde ik me dat hij eigenlijk geen antwoord op mijn vraag gegeven had.

Ergens klinkt het heel naar, dat mijn vader en ik tussen alle leuke en fijne gesprekken door al zoveel over dood en zelfmoord gepraat hadden. Het is ook naar. Ik heb zeven jaar geleefd met de wetenschap dat hij vrij waarschijnlijk geen natuurlijke dood zou sterven, maar er ooit zelf uit zou stappen. Al dacht ik toen nog dat ooit verder weg zou zijn. Ben vaak angstig geweest. Vroeg me niet alleen af hoe het met hem zou zijn of hoe hij zich zou voelen, maar in slechte periodes ook ook hoe ver of dichtbij hij bij een doodswens zou staan. Kon in paniek raken als hij de telefoon een keer niet opnam. Heb me meer bezig gehouden met de dood dan voor mijn leeftijd waarschijnlijk normaal is. Vond het soms moeilijk om het leven te waarderen, zo hecht verbonden zijnde aan iemand die de dood als zeer prettig zag.

Toch helpt het me ook, juist dat we erover gepraat hebben. Dat ik bijvoorbeeld weet waarom hij het gedaan heeft zoals hij het gedaan heeft. Dat het geen schreeuw om aandacht was. Dat het goed is dat ik het niet heb kunnen voorkomen, omdat hij dat absoluut niet wilde. Hoe lang hij er mee bezig geweest zal zijn. Dat hij niet bang was voor de dood. En nog veel meer. Al voel ik me soms toch schuldig, vraag ik me nog zoveel af en kan ik uren piekeren wat er door hem heen gegaan moet zijn van de gehele zeven jaar tot de laatste momenten voor zijn dood. Er is veel wat ik wel weet, er zijn relatief weinig onbeantwoorde vragen. En in gesprekken met andere nabestaanden van zelfdoding heb ik gemerkt, dat dat heel veel waard is.

Comments (14)



Previous

NS en een vervroegde 1 april grap?

Next

'En waar was de patiënt?'

14 Comments

  1. Ook denk ik dat het waardevol is dat hij de ruimte kreeg óm daarover te praten, dat hij erover ‘mocht’ nadenken, op die manier kun je het inderdaad delen, ipv dat hij het allemaal voor zichzelf moest houden en de schok voor jou uiteindelijk volkomen was. Heel mooi van jou, om daarvoor toch open te staan. Hoe moeilijk zijn dood ook is, je hebt inderdaad relatief weinig onbeantwoorde vragen. Dat maakt zijn afwezigheid niet minder moeilijk, maar zijn uiteindelijke daad wel begrijpelijker.

  2. ton

    Ik denk dat het heel goed is geweest erover gepraat te hebben. Ook voor hem, zodat hij zijn keuze – hoe moeilijk dan ook voor jou – weloverwogen heeft kunnen maken.

  3. Ik ben het met Wenz eens. Weinigen zullen er zo openlijk over hebben kunnen praten. Je zult hem daarmee veel rust gegeven hebben. Wees trots op jezelf, je hebt er alle reden toe.

  4. Je zult altijd met vragen blijven zitten. Evenals met mooie herinneringen.

  5. Ik lees je log nog altijd, ook al reageer ik nooit. Nu dus maar wel… 🙂
    Wat zul jij het toch moeilijk hebben met alles wat er om je heen gebeurt en gebeurd is. Ook al ‘weet’ je wat er kan gaan gebeuren, dan is dat nooit een goede voorbereiding op als het echt gebeurt. Van sommige situaties kun je je van te voren geen voorstelling maken en dat is maar goed ook.

    Ik vind je logjes triest, maar ook mooi en rauw; zoals het leven is.

    xxx

  6. Je schuldgevoel van soms is begrijpelijk maar onterecht. Je vader heeft de weg gekozen die hij wilde, en heeft ook de ruimte genomen én gekregen om die toe te lichten, te doen begrijpen. Hij is gebleven voor jullie, en is gegaan voor zichzelf en uiteindelijk misschien ook wel voor jullie. Het loslaten zou nooit makkelijk zijn geweest, op geen enkele manier, en nu is er de wetenschap dat hij weloverwogen, met reden en helder van geest, deze stap heeft kunnen maken. Naast alle verdriet en boosheid en ellendige nasleep, kan ik me voorstellen dat dat ook troost. Hij heeft tot het laatste moment aan je gedacht.

  7. Ik kan me alleen maar voorstellen dat je het je nog steeds niet kunt voorstellen. Ik kan me nog steeds niet voorstellen hoe het moet zijn om iets als dit mee te moeten maken.

  8. Woorden geven slecht aan hoe ik hier zit en het schrijven en jullie reacties ervaar, merk ik. Het levert me zoveel tranen op. Maar ook troost en steun. Kan even niet op iedereen afzonderlijk reageren. Maar in alle reacties zit waarheid en support en ze gaan allemaal mee in mijn hart.

    @Wenz: dat hoop ik, dat hij er ook iets aan gehad heeft. Ergens denk ik van wel, het kan bijna niet anders. Maar uiteindelijk was hij er toch erg eenzaam mee. Suicide is ook zo’n eenzame daad.

    @Eric: trots strekt wat ver al vat ik het wel op als compliment. Het is net als mensen die zeggen dat zijn daad een moedige was, om trots op te zijn. Ik kan er respect en begrip voor opbrengen en zie wel in wat die mensne bedoelen. Maar trots, daarvoor staat het veel te dichtbij en is het verdriet veel te groot.

    @Cynthia: Daar heb ik het vaak met een vriendin over gehad. Je probeert je er enigzins op voorbereid te zijn, maar als het gebeurd is alles anders, de shock overweldigend en blijkt wat je eigenlijk al weet, er valt niet op voor te bereiden. Inderdaad, gelukkig weet je niet van te voren hoe het zal gaan in het leven. Als ik had geweten hoe mijn ouders me zouden ontvallen, was er niets van me overgebleven.

    @Jaco: Ik heb verschrikkelijk gehuild om jouw reactie. Omdat ik denk dat er zoveel waarheid in zit. Maar ik daar af en toe aan herinnerd moet worden. Dankjewel daarvoor.

    @Laurent: Soms denk ik dat ik weer terug de ontkenning in drijf. Omdat het inderdaad zo moeilijk voor te stellen is. Nog steeds.

  9. HenK

    Het was voor je vader belangrijk dat hij erover kon… mocht praten.
    Het is voor jou belangrijk dat hij erover praatte.
    En ik denk dat het ook belangrijk is, dat jij er nu over ‘praat’.
    Als onderdeel van het verwerken, van het een plaats geven.
    Op weg naar het moment dat de balans door gaat slaan naar de mooie herinneringen.
    Tot dat moment kan ik je alleen maar veel sterkte toewensen.
    Met vriendelijke groet,
    Henk.

  10. @HenK: Dankjewel voor je reactie. Het is ook de reden dat ik er op mijn log weer over ben gaan schrijven en bij Karin Spaink blijf schrijven. Een van de manieren om te pogen het te verwerken en zelf weer verder te kunnen in de toekomst. Ben daarom ook blij met onze ‘discussies’. Al zijnw e het niet altijd geheel eens, het zet me aan tot denken en praten.

  11. CiNNeR: ik bedoel niet trots over zijn daad, dat gaat inderdaad wat ver, maar trots op hoe jij hem de ruimte hebt gegeven om over zoiets moeilijks te praten. Maar je vatte het in elk geval op als het compliment dat bedoeld was. 😉

  12. @Eric: Ow ja, ik dacht ook niet dat je vond dat ik trots op zijn daad kon zijn hoor. Mijn gedachten gaan eigenlijk voortdurend alle kanten op. Ik lees het een en filosofeer door over allerlei anders wat er in mijn hoofd spontaan bij komt.

    Het zal je verbazen waarschijnlijk hoeveel mensen meenden dat ik trots op de moedigheid van zijn daad kon zijn. Hoewel sympathiek bedoeld denk ik, kon ik daar heel weinig mee. Voor mij is dat een nachtmerrie en trots zijn gaat simpelweg een stap te ver.

    Moest er aan denken waarschijnlijk omdat ik ook niet direct trots kan zijn op de ruimte die ik hem gegeven heb erover te praten. In de zin dat ik het niet aanvoel als mijn verdienste. Het ging zo. En ik kan me niet voorstellen dat ik niet had willen weten wat er in hem omging, ook op dat vlak. Al weet ik inmiddels wel dat weinig mensen met suicide gedachte er waar dan ook over kunnen praten.

    Wellicht ook omdat ik hem vrij snel na de dood van mijn moeder, een keer gevonden heb toen hij (door verwaarlozing en plotseling alcoholisme) niet ver van de dood af was. Toen had ik hem nu eenmaal al gevonden en ondanks dat hij wilde dat ik hem liet gaan, kon ik dat op dat moment gewoon niet. Heb hem overgehaald allerlei hulp in te kunnen roepen maar me erg vaak afgevraagd of ik daar verstandig aan gedaan had. Het was in elk geval de reden dat hij altijd gezegd heeft dat wanneer hij eruit zou stappen, ik het van te voren niet zou weten. Hij vertrouwde er niet op dat ik hem zou kunnen laten gaan. En ik weet ook niet of ik dat gekund had. Maar goed, ook dat is een stap verder dan de ruimte kunnen geven erover te praten.

    In elk geval begrijp ik wel wat je bedoeld. Weinigen krijgen blijkbaar de ruimte erover te praten, vaak is negeren en opsluiten eerder het devies merk ik. En ik kan het idd zien voor het compliment dat je bedoelde.

  13. Jeetje lieve meis, ik schrik ervan dit te moeten lezen,
    Wat erg voor je. xxx

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Powered by WordPress & theme based on Lovecraft