EMDR, een snelle fix voor trauma?

Enkele vervelende ontwikkelingen brachten me er toe van psycholoog te wisselen maar anderhalve week terug was het dan zover. Ik heb mijn eerste – en zal alvast verklappen: zeer succesvolle – EMDR sessie ondergaan. Voor degenen die hier nog nooit van gehoord hebben:

“Eye Movement Desensitization and Reprocessing, afgekort tot EMDR, is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een schokkende ervaring, zoals een ongeval, seksueel geweld of een geweldsincident.” Lees verder ..

Een EMDR sessie klinkt en oogt stiekem bijna lachwekkend . Met de therapeut wordt een traumatische gebeurtenis naar voren gehaald met alle beelden en emoties die erbij horen. Vervolgens vraagt hij of zij om je te focussen op het meest intense beeld of gevoel, dat moet je geconcentreerd op je netvlies proberen te houden. Tegelijkertijd wordt je afgeleid met een set zogenoemde stimuli. Meestal beweegt de therapeut haar hand voor je neus van links naar rechts en wordt je gevraagd de hand met je ogen te blijven volgen maar het kan ook met behulp van geluidjes of lichtjes. De hersenen raken afgeleid door de beweging die je probeert te volgen, waardoor het beeld of het gevoel waar je nog steeds op focust, vanzelf mindert. De hersenen worden zeg maar in supersnelle verwerkingsmodus geduwd. Er volgen verschillende sets van deze afleidende stimuli met daar tussen een moment van rust en de vraag hoe het nu gaat. Doorgaans gebeurd er veel en komen er spontaan andere beelden, gedachten, gevoelens of lichamelijke sensaties boven drijven waar de therapeut op door kan gaan.

Omdat het bij mij gaat om verschillende, complexe en langdurige trauma’s, hadden we besloten terug te gaan naar de eerste traumatische herinnering die ik heb en te zien hoe een EMDR sessie daarop zou verlopen. Ik kan dit deel niet mooier maken dan het is, het bewust en gedetailleerd terug halen van de herinnering ging makkelijk snel en was ronduit afschuwelijk. Binnen minuten was ik vijf jaar oud en maakte de gebeurtenis opnieuw mee. Toen de psycholoog me vroeg me te focussen op het meest indringende beeld en dat op mijn netvlies te houden, raakte ik een moment in paniek. Nu zou ze wat met haar handen gaan wapperen en ik kon met de beste wil van de wereld niet geloven dat het ook maar een fractie zou helpen.

Toch gebeurde er bij de eerste sessie stimuli van alles. Bij aanvang gaf ik – op een schaal van een tot tien – de angst, het verdriet, de machteloosheid, de boosheid of kortgezegd de spanning een volle negen. Na twee sessies stimuli die elk nog geen dertig seconden duurden geloof ik, was de spanning gezakt naar een drie. Een drie! Na jaren vast gedraaid te zijn in een post traumatische stress stoornis, voor mij al een zeer wonderlijke, relaxte staat van zijn. Nog eens twee sets stimuli en de spanning was gedaald naar nul. Ik keek naar het beeld waar ik me op had moeten focussen zoals iemand naar een weinig bijzondere foto kijkt uit een familie album. Ik zat er niet meer midden in. Het was er, ik zag het en het deed niets vervelends meer. Sterker nog, ik voelde me eventjes meer relaxt dan ik me in 25 jaar heb gevoeld.

Dat wil zeggen, mentaal. Het EMDR proces kent een keerzijde, voor vrijwel iedereen is het fysiek ontzettend zwaar en uitputtend. Bij mij stapelde het op de spierziekte, veel pijn, gevoelsstoornissen, spierkrampen, spierzwakte, evenwichtsstoornissen en een flinke hoofdpijn. Volkomen gesloopt kwam ik ternauwernood thuis. Het duurde een kleine week voor ik weer wat stabieler was. Absoluut niet fijn maar goed, zoals gezegd gaat dat weer over en het is een prijs die ik graag betaal voor zoveel succes op mentaal vlak (zeg ik nu).

Zo’n EMDR sessie kan enkele dagen flink doorwerken en ook dat gebeurde. Ik kreeg fysieke sensaties van gebeurtenissen die meer dan dertig jaar geleden plaats hebben gevonden. Een behoorlijk bizarre ervaring en een die sterke herinneringen met zich mee nam. Sowieso kwamen er veel verstopte herinneringen los, vervelende maar gelukkig ook enkele fijne beelden. Toch raakte ik daar niet geheel van ondersteboven zoals voorheen gebeurd zou zijn. Het raakte me, er kleven veel emoties aan de herinneringen maar ik kon ze langs laten komen en weer voorbij laten gaan zonder zwetend en met hartkloppingen in mijn overlevingsmodus te schieten.

De EMDR sessie zelf bracht me eigenlijk in een staat van enorme euforie. Immers zo zat ik bij een herinnering aan een gebeurtenis nog van eenzame uitzichtloosheid de ogen uit mijn kop te janken, zo voelde ik me heel rustig over exact dezelfde gebeurtenis. En dat binnen ongeveer een half uur. Eerder heb ik imaginaire exposure therapie gehad, een bewust en steeds gedetailleerder herbeleven om de spanning van een gebeurtenis te minderen. Met drie sessies per week duurde dat een tergende zes weken met een minder resultaat dan ik nu in de EMDR sessie heb kunnen bereiken.

Die euforie verdween binnen enkele uren maar er is een verbeterde toestand blijven bestaan. Tot nog toe heb ik geen nachtmerries meer gehad, wat op zich zelf al een klein feestje waard is. Ik kreeg meer flashbacks dan voor de sessie al het geval maar ze zijn iets minder intens en beter te dragen. En er is iets veranderd. Kan het niet veel beter omschrijven dan dat er een klein stukje donker van me af is gevallen en er een beetje luchtigheid voor terug is gekomen. Alsof ik in het pikkedonker een klein nachtlampje heb gevonden. Misschien klinkt dat u helemaal niet zo denderend in de oren maar dat is het voor mij absoluut wel.

Het effect zal niet elke sessie zo goed zijn en ik heb waarschijnlijk behoorlijk wat sessies te gaan nog. Maar ik ben in elk geval niet meer bang voor de EMDR. Het is met recht een wonder(baarlijke) therapie gebleken.

 

Voor het geval het al te makkelijk gaat klinken. Bij tachtig procent van de mensen met een post traumatische stress stoornis (ptss) slaat EMDR aan, bij twintig procent werkt het onvoldoende of vrijwel niet. Ik heb bovendien het geluk dat EMDR enorm goed aanslaat bij mij. Daarnaast worstel ik me al anderhalf jaar wekelijks door therapie- en schrijfsessies heen en dat is beslist geen makkelijke periode geweest. Je kan wel stellen dat ik er al een flinke voorbereiding op heb zitten. Na de EMDR-therapie zal ik ook niet ‘genezen’ zijn. Trauma en ptss veranderd een mens, daar kom ik niet honderd procent vanaf. Zoals het er nu naar uit ziet, kan ik echter wel ver komen om mijn leven weer terug te krijgen.

 

23 thoughts on “EMDR, een snelle fix voor trauma?”

  1. Morgen heeft David (mijn zoon van inmiddels 19) voor het eerst een EMDR sessie. Dus dank je wel voor je verhaal! Wist er een heel klein beetje vanaf, maar nu heb ik er een veel betere voorstelling van. (Voor zover ik weet is er niet echt een traumatische ervaring van buiten te vinden bij David, wel uit zijn innerlijk)

    1. Het wordt steeds vaker gebruikt voor andere dingen dan ptss, bijvoorbeeld voor specifieke angsten of problemen. Fijn dat je iets aan mijn verhaal hebt gehad en veel succes voor David. Ik hoop dat hij er net zoveel baat bij zal hebben.

      1. Ik laat het je wel weten! Ik hoop inderdaad dat het zijn leven gemakkelijker en positiever zal maken
        ps ik ben blij dat het zo positief voor jou werkt!

      2. David vond het meevallen. Hij kon er goed over vertellen – dat is een goed teken. Volgende week mag hij weer

      3. Ik weet niet of hij (al) zover denkt! Ik wacht het nog ff af en denk dat ik het wel aan hem zal merken, eerder als hij het aan zichzelf merkt. Of wellicht word ik ook bijgepraat door Yulius.

      4. Enige tijd later lijkt hij vrolijker en beter in zijn vel te zitten…….. Anderen is het ook opgevallen. Ik heb het er nog niet met hem over gehad 😉 Eerst nog maar even afwachten.

  2. Ook ik zit in een reeks emdr behandelingen en ik ervaar hetzelfde bizarre gebeuren. Hoe kan dat toch? Van alleen maar naar lichtjes kijken?
    Ik ben twee dagen bekaf, echt met de tong op de knieen jezelf amper uit de stoel kunnen hijsen, maar daarna gast het beter. De therapeut gaf ook aan dat een emdr sessie te vergelijken is met 50 uur op de bank bij freud, dus niet raar dat je moe bent. Sterkte sterkte sterkte ….

  3. Bedankt voor het delen van je ervaring. Heel toevallig heeft mijn psycholoog vandaag ook voorgesteld om eens na te denken over oa EMDR maar ook die imaginaire exposure waar je het over hebt als behandelmogelijkheid. Hier heb ik tenminste wat aan en zegt mij meer dan puur en alleen de omschrijving van wat ze gaan doen. Heel fijn ook om te horen dat het je iets positiefs gebracht heeft al na de eerste sessie, hopelijk groeit dat nachtlampje uiteindelijk uit tot een helder verlichte ruimte. Heel veel sterkte!

  4. Imaginaire exposure kan ook heel effectief zijn maar persoonlijk vond ik het ook vele malen zwaarder dan EMDR. Het neemt ook veel langer tijd in beslag. Heel veel succes met je beslissing en de therapie.

  5. Volgens een bij bekende psycholoog/EMDR-therapeut, die ik dit heb laten lezen, omschrijf je goed wat EMDR is.
    Dat je er, liefst veel, profijt van mag hebben!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *