Schrijver Kluun zag ook claim op mat

En zo stond op Kluun.nl plots te lezen:

Enige tijd geleden werd ik verrast door een officiele brief van de firma Swordstone, een brief waaraan een kopie van een webpagina van mijn site, uit 2004 was geniet.

Want ook de schrijver van ‘Komt een vrouw bij de dokter’ groef ooit eens door google pictures, dacht dat deze fotootjes gebruikt mochten en deed dat ook boven een column. En kreeg een claim van 1020 euro op de mat. Lachte eerst eens even hard. En kwam toen tot een teleurstellende ontdekking:

“Vervolgens ben ik me toch maar eens in de jurispudentie over dit soort zaken gaan inlezen. U gelooft het niet (ik geloofde het in ieder geval niet) maar Schuld en zijn firma staan in hun recht. Foto’s die gewoon op Google pictures staan, al betreft het foto’s zonder bronvermelding, mogen niet gebruikt worden zonder dat je daarvoor als blogger de fotograaf hebt opgespoord en officieel toestemming van hem hebt gekregen om die foto te mogen gebruiken. en nee, het maakt geen flikker uit als je die foto’s in een 12kb-bestandje met een 2×2 cm formaat op je site hebt staan en dat er (zoals op mijn site destijds, in 2004) maar anderhalve man en een paardenkop komt koelekoeren en dat je geen cent verdient aan je site – mensen als Schuld staan in hun recht als ze met terugwerkende kracht  honderden tot zelfs (want boete, geen bronvermelding) meer dan duizend euro’s vorderen.”

Kluun heeft hierop besloten de gevraagde 510 euro over te maken aan Peter-Vincent Schuld’s Swordstone. Begrijpelijk wellicht maar toch ook jammer ergens. Een rechtzaak rond een bekende schrijver zou immers heel wat meer aandacht genereren voor de verouderde auteurswet en de manier waarop bedrijven hun brood verdienen met deze wet in de hand, dan de rechtzaken tegen kleine weblogjes. Laten we hopen dat zijn publicatie toch een en ander zal triggeren.

Kluun vermeldt tevens “Foto’s met mijn kop erop mag u ook gewoon gebruiken voor uw blog. Mocht u problemen krijgen met de fotograaf, meld u dan even bij mij. Dan verbied ik hem mijn foto te gebruiken.” Dat is een ludiek aanbod. Vergeet echter niet dat het u geld kan kosten. Kluun biedt tenslotte niet aan om eventuele claims te betalen ..

Een claim, wat te doen?

Momenteel krijg ik via verschillende kanalen van zeer uiteenlopende sites telkens dezelfde vraag binnen: er ligt een claim op mijn mat, wat moet ik nu doen?

Ten eerste kan ik geen sluitende adviezen geven. Ik ben geen juriste, ik probeer slechts zoveel mogelijk informatie te vergaren over claims rond auteursrechtschendingen, met name de claims met exorbitante bedragen. Bovendien zijn er wel rechtzaken geweest tegen weblogs, maar is zijn de uitkomsten sterk wisselend. Het enige wat ik dus op dit moment kan doen is een paar tips geven en mijn mening spuien, in de hoop dat u er iets aan heeft. Daarnaast hoop ik dat u vragen of problemen in de reactiemogelijkheid wil plaatsen. Zo kunnen meer mensen zich er van op de hoogte stellen en wellicht een helpende hand bieden. U kunt mij ook mailen op info[at]cinner.com met vragen of tips. Maar de meer transparantie de beter het is voor alle partijen die hier mee te maken krijgen.

U heeft een eigen website waar alleen u kan publiceren

Indien u een claimbrief ontvangt, houdt u vooral in het achterhoofd dat iedere Nederlander een claim mag versturen. Een claimbrief is niet meer dan een vragen om geld. Zoals ik u nu zou kunnen vragen tien euro op mijn rekening te storten omdat u dit leest. Zo’n brief kan dan vol staan met juridische termen en/of verwijzingen naar wetten, dat maakt zo’n brief niet meer ‘waard’. Wordt er een boetebeding genoemd of oplopende kosten voorspelt, ook dat is niet rechtsgeldig. Alleen een rechter kan veroordelen, claims toewijzen, bedragen vaststellen of boetes uitdelen.

Met dat in uw achterhoofd, is het dus van belang dat u allereerst nagaat of de ontvangen claim überhaupt legitiem is. Is de foto of het artikel waar recht op geclaimd wordt, bijgevoegd als bewijs? En kijk uit, is dat ook écht bewijs? Dus niet een print die iedereen kan maken vanaf een openbare site, je moet kunnen zien dat het om een bewijsstuk gaat. Claimt de briefschrijver op te treden voor een derde partij, is er een machtiging van die derde partij bijgevoegd? Immers iedereen kan zeggen dat hij voor Jantje of Pietje geld wil zien.

Zijn deze bewijsstukken niet toegevoegd, ga daar als eerste – schriftelijk – om vragen. U wilt immers niet opgelicht worden. Laat dat ook de enige eerste stap zijn. U hoeft verder nog niets te ondernemen, de bewijslast ligt bij de claimer en voor u die binnen hebt, weet u nog niet eens waar u mee te maken heeft.

Heeft u (vervolgens) de indruk dat het om een serieuze claim gaat of denkt u inderdaad iemand’s auteursrecht geschonden te hebben, verwijder dan het materiaal.

Vervolgens hangt het van u zelf af welke beslissing u neemt.

  • U kunt menen dat de claimer een punt heeft. In dat geval kunt u in overleg treden met de claimer en kijken of er een normaal, redelijk bedrag onderhandeld kan worden. Ga daarbij niet uit van het bedrag van de claimer, maar van de ingeschatte waarde van het materiaal waar het om gaat. Ter illustratie: Indien een foto 50 euro waard is en er wordt een bedrag van 1000 euro geëist, dan is een schikking van 500 euro nog steeds niet redelijk. Opnieuw geldt ook daar weer: iedereen kan geld vragen zoveel als hij/zij wil. Dat wil niet zeggen dat het gevraagde ook redelijk is.

Komt u overeen over een bedrag wat in uw ogen redelijk is, laat deze afspraak schriftelijk bevestigen voor u overgaat op betaling.

  • U kunt menen dat u geen recht geschonden hebt of het geëiste bedrag veel te hoog is. Dan is het verstandig het op een rechtsgang aankomen. In dat geval schrijft u kort een brief waarin u aangeeft het gewraakte werk verwijderd te hebben en de claim verder af te wijzen. Laat het daar verder bij, alles anders is onnodig bijzaak om u te intimideren. De claimer mag beslissen of hij u gaat dagvaarden of niet. Laat u verder niet intimideren door omvangrijke kostenplaatjes. Een rechter kan een uitspraak doen over de claim, niemand anders.

Bovenstaande kunt u zelf ondernemen zonder het raadplegen van een advocaat. Immers een advocaat inhuren zal u in het algemeen al op kosten jagen voor er ook maar iets wezenlijks gebeurd. Krijgt u een dagvaarding, dan is het waarschijnlijk wel raadzaam een advocaat te raadplegen.

U heeft een forum waar gebruikers kunnen posten

Bij een middelmatig tot groot forum is het voor forumhouders niet mogelijk alle bijdragen te scannen op eventuele schendingen. Wel heeft u de plicht actie te ondernemen zodra blijkt dat er iets niet in de haak is. Ontvangt u een claim over een bijdrage van een gebruiker, verifieer of er inderdaad sprake is van een overtreding. Zo ja, verwijder de bijdrage en waarschuw de gebruiker hier in vervolg op te letten. Stel de claimer op de hoogte van ondernomen actie, dat zal voldoende moeten zijn. Wijs de claim af, u bent immers niet degene die een overtreding heeft begaan. Hier is reeds jurisprudentie over, forumhouders zullen zelden verantwoordelijk gehouden worden voor schendingen die begaan zijn door gebruikers, mits u wel de nodige actie onderneemt zodra u op de hoogte bent gebracht.

Lopende zaken

Momenteel zijn er zover ik weet drie rechtzaken in gang gezet. Twee met betrekking tot beeldmateriaal, een met betrekking tot een geschreven artikel. Helaas is er rond deze zaken niets anders bekend dan dat een rechter zich erover buigt. Zodra er meer nieuws is te melden met betrekking tot de rechtsgang of eventueel gerechtelijke uitspraken, zal ik deze hier melden.

Overige tips

  • Handel zoveel mogelijk schriftelijk (brief/e-mail) af. U heeft dan altijd bewijs van hetgeen gecommuniceerd is. U loopt bovendien niet het risico overlopen te worden aan de telefoon.
  • Houdt uw weerwoord kort, bondig en to the point. Alles wat u zegt zou in theorie tegen u gebruikt kunnen worden, mocht het toch tot een rechtzaak komen.
  • Laat u niet intimideren door bedreigingen met deurwaarders of incassoburo’s. Er is geen sprake van een contract of overeenkomst, het enige wat deze buro’s kunnen doen is hetzelfde als de claimer doet: u een brief schrijven.
  • Check de gegeven bewijslast goed. Er is een geval bekend waarbij een andere foto werd geclaimd dan daadwerkelijk was gebruikt. Elders werd een zelf gefrabiceerde machtiging afgegeven zonder handtekening en soms worden stukken opgestuurd die door moeten gaan voor origineel maar uitgeprint zijn van een openbare site.

Deze pagina zal regelmatig geupdate worden met nieuwe informatie, tips en adviezen. Daarnaast zal binnenkort een uitbreiding volgen met de huidige wetgeving, verschillende jurisprudentie en alle gevallen waarover gepubliceerd is. Heeft u een uitbreiding, correctie of advies, plaats deze dan in de reactiemogelijkheid of stuur een mailtje naar info[at]cinner.com.